Skip to main content

सरकारी संसथान और कार्यलय का संस्कृत नाम और उनके अर्थ क्या होते है ? देखते है


1.       नीचे कुछ महत्वपूर्ण संस्थानों के नाम और उनके संस्कृत में ध्येय-वाक्य या मोट्टो दिये गये हैं :
2.       संस्थान
3.       ध्येय वाक्य
4.       हिन्दी अर्थ
6.       विद्ययाऽमृतमश्नुते
7.       विद्या से अमृत की प्राप्ति होती है।
9.       ब्रह्मचर्येण तपसा देवा मृत्युमपाघ्नत
10.   ब्रहमचर्य के तप से देव लोग मृत्यु को जीत लेते हैं
12.   शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनम्
13.   शरीर ही सभी धर्मों (कर्तव्यों) को पूरा करने का साधन है।
15.   ज्ञान-विज्ञानं विमुक्तये
16.   ज्ञान-विज्ञान से विमुक्ति प्राप्त होती है।
18.   तेजस्विनावधीतमस्तु
19.   हमारा ज्ञान तेजवान बने।
21.   ज्ञानं परमं बलम्
22.   ज्ञान सबसे बड़ा बल है।
24.   सा विद्या या विमुक्तये
25.   विद्या मुक्ति का द्वार है।
27.   उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान् निबोधत
28.   उठो, जागो और तब तक मत रुको जब तक अपने लक्ष्य तक ना पहुँच जाओ
30.   संगच्छध्वं संवदध्वम्
31.   साथ चलो, साथ बोलो
33.   कर्म ज्यायो हि अकर्मण:
34.   कर्म, अकर्म की तुलना में श्रेष्ठ है
36.   धियो यो नः प्रचोदयात्
37.   दैवीय विद्वता हमारे कर्मो को प्रेरित करे
39.   तमसो मा ज्योतिर्गमय
40.   हमें अन्धकार से प्रकाश की ओर ले चलें
42.   आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतः
43.   हमारी तरफ सब ओर से शुभ विचार आएँ।
45.   योगः कर्मसु कौशलम्
46.   परिश्रम, उत्कृष्टता का मार्ग है
48.   ज्ञानं परमं ध्येयम्
49.   ज्ञान परम ध्येय है।
51.   तमसो मा ज्योतिर्गमय
52.   हमें अंधकार से प्रकाश की ओर ले चलें
54.   सिद्धिर्भवति कर्मजा
55.   सफलता का मूलमन्त्र कठिन परिश्रम है
57.   श्रमं विना न किमपि साध्यम्
58.   कोई उपलब्धि श्रम के बिना असम्भव है
60.   विद्या विनियोगाद्विकासः
61.   विद्या-विनियोग से विकास होता है।
63.   तेजस्वि नावधीतमस्तु
64.   हमारा ज्ञान तेजवान बनें।
66.   सुप्रबन्धे राष्ट्र समृद्धिः
67.   सुप्रबन्ध से राष्ट्र समृद्ध होता है।
69.   योगः कर्मसु कौशलम्
70.   कर्मों में कौशल[1] ही योग है।
72.   भिन्नेष्वेकस्य दर्शनम्
73.   अनेकता में एकता का दर्शन।
75.   असतो मा सद्गमय
76.   हमें असत्य से सत्य की ओर ले चलें
78.   तत् त्वं पूषन् अपावृणु
79.   हे ईश्वर, आप उसे अनावृत्त कीजिए (= ज्ञान पर छाए आवरण को हटाइए)।
80.   जवाहर नवोदय विद्यालय
81.   प्रज्ञानम ब्रह्म
82.   उच्च ज्ञान ही ब्रह्म है।
84.   विद्ययाऽमृतमश्नुते
85.   विद्या से अमृत की प्राप्ति होती है
87.   योगः कर्मसु कौशलम्
88.   कर्मों में कौशल[2] ही योग है।
90.   सिद्धिर्भवति कर्मजा
91.   सफलता का मूलमन्त्र कठिन परिश्रम है
93.   धर्मो रक्षति रक्षितः
94.   जो धर्म की रक्षा करते हैं, वे धर्म द्वारा रक्षित होते हैं
96.   श्रुतं मे गोपय
97.   (हे भगवान!) मेरे श्रुत (सीखे हुए) की रक्षा करें।
99.   सत्यं वद् धर्मं चर
100.                        सत्य बोलें, धर्म के मार्ग पर चलें
102.                        ज्ञानं सम्यग् वेक्षणम्
103.                        सम्यक् वेक्षण ही ज्ञान है।
105.                        सत्यमेव विजयते नानृतम्
106.                        सत्य ही सदैव विजयी होता है, असत्य नहीं।
107.                        कालीकट विश्वविद्यालय
108.                        निर्माय कर्मणा श्री
109.                        कर्म के द्वारा श्री (सम्पत्ति) का निर्माण करके
110.                        कोलम्बो विश्वविद्यालय
111.                        बुद्धि: सर्वत्र भ्राजते[3]
112.                        बुद्धि सर्वत्र प्रकाशमान होती है।
113.                        दिल्ली विश्वविद्यालय
114.                        निष्ठा धृतिः सत्यम्
115.                        निष्ठा धृति और सत्य
116.                        केरल विश्वविद्यालय
117.                        कर्मणि व्यज्यते प्रज्ञा
118.                        प्रज्ञा (ज्ञान), कर्म के द्वारा अभिव्यक्त होती है।
119.                        मोराटुवा विश्वविद्यालय
120.                        विद्यैव सर्वधनम्
121.                        विद्या ही सारे प्रकार का धन है।
122.                        पेरादेनिया विश्वविद्यालय
123.                        सर्वस्य लोचनं शास्त्रम्
124.                        शास्त्र (ज्ञान) सभी का नेत्र है
125.                        राजस्थान विश्वविद्यालय
126.                        धर्मो विश्वस्य जगतः प्रतिष्ठा
127.                        धर्म सारे जगत् की प्रतिष्ठा (आधार) है।
129.                        योगः कर्मसु कौशलम्
130.                        कर्मों में कौशल लाना ही योग है
132.                        युक्तिहीने विचारे तु धर्महानिः प्रजायते
133.                        युक्तिहीन विचार से धर्म की हानि हो जाती है।
134.                        केन्द्रीय माध्यमिक शिक्षा बोर्ड
135.                        असतो मा सद्गमय
136.                        असत्य से मुझे सत्य की तरफ ले चलो।
137.                        आर्य वीर दल
138.                        अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्तु
140.                        हिन्दी अकादमी
141.                        अहम् राष्ट्री संगमनी वसूनाम्
143.                        डाक तार विभाग
144.                        अहर्निशं सेवामहे
145.                        (हम) दिनरात सेवा करते हैं।
146.                        गोरखपुर विश्वविद्यालय
147.                        आ नो भद्राः क्रतवो यन्‍तु वि‍श्‍वतः
148.                        हमारे लि‍ए सभी ओर से कल्‍याणकारी वि‍चार आयें।
149.                        सेना एयर डिफेन्स
150.                        आकाशेय शत्रुन जहि
153.                        उत्तिष्ठ जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत
154.                        उठो, जागो और श्रेष्ठ लोगों से सीखो।
155.                        ज.रा.रा.संस्कृत विश्विद्यालय
156.                        ऋतंच स्वाध्याय-प्रवचने च
158.                        सेना डोगरा रेजिमेन्ट
159.                        कर्तव्यम अन्वात्मा
161.                        सेना ई एम ई कोर
162.                        कर्मह हि धर्मह
164.                        आर्य समाज
165.                        कृण्वन्तो विश्वमार्यम्
166.                        विश्व को आर्य बनाते हुए
167.                        नेशनल कौंसिल फॉर टीचर एजुकेशन
168.                        गुरुः गुरुतमो धामः
169.                        गुरु गुरुतम (सबसे श्रेष्ठ) धाम है
170.                        नेपाल सरकार
171.                        जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी
172.                        जननी (माँ) और जन्मभूमि स्वर्ग से भी श्रेष्ठ हैं।
173.                        इंडोनेशिया-जलसेना
174.                        जलेष्वेव जयामहे
175.                        जल में ही जीतना चाहिए
176.                        बंगलुरु विश्विद्यालय
177.                        ज्ञानं विज्ञान सहितम्
178.                        ज्ञान-विज्ञान सहित
179.                        राजस्थान अभियांत्रिक विश्वविद्यालय
180.                        ज्ञानं सम्यगवेक्षणम्
182.                        इन्द्रप्रस्थ विश्वविद्यालय
183.                        ज्योतिर्व्रणीततमसो विजानन
185.                        उस्मानिया विश्वविद्यालय
186.                        तमसो मा ज्योतिर्गमय
187.                        अन्धकार से मुझे प्रकाश की तरफ ले चलो।
188.                        पंजाब विश्वविद्यालय
189.                        तमसो मा ज्योतिर्गमय
190.                        अन्धकार से मुझे प्रकाश की तरफ ले चलो।
191.                        हरियाणा बोर्ड
192.                        तमसो मा ज्योतिर्गमय
193.                        अन्धकार से मुझे प्रकाश की तरफ ले चलो।
194.                        लोक सभा
195.                        धर्मचक्र प्रवर्तनाय
196.                        धर्मचक्र के प्रवर्तन (आगे ले जाने) के लिए
197.                        सैनिक स्कूल चित्तौड़
198.                        न दैन्यं न पलायनम्
199.                        न दीनता, न पलायन
200.                        मैसूर विश्वविद्यालय
201.                        न हि ज्ञानेन सदृशम्
202.                        ज्ञान के सदृश (कुछ) नहीं
203.                        वायु सेना
204.                        नभः स्पृशं दीप्तम्
206.                        असेह राज्य (इंडोनेशिया)
207.                        पंचचित
209.                        सेना कुमायू रेजिमेन्ट
210.                        पराक्रमो विजयते
211.                        पराक्रम ही विजयी होता है।
212.                        सेना जम्मू काश्मीर रायफल
213.                        प्रस्थ रणवीरता
215.                        सेना कश्मीर लाइट इंफैन्ट्री
216.                        बलिदानं वीर लक्षयं
217.                        बलिदान ही वीर का लक्ष्य होता है।
218.                        सैन्य अनुसंधान केंद्र
219.                        बलस्य मूलं विज्ञानम्
220.                        विज्ञान ही बल का मूल (आधार) है।
221.                        उच्चतम न्यायालय
222.                        यतो धर्मस्ततो जयः
223.                        जहाँ धर्म है, वहाँ जय (विजय) है।
224.                        सेना महार रेजिमेन्ट
225.                        यश सिद्धि
226.                        यश की सिद्धि
227.                        सैन्य विद्यालय
228.                        युद्धं प्रज्ञाय
229.                        प्रज्ञा के लिए युद्ध
230.                        सेना गढवाल रायफल
231.                        युद्धाय कृत निश्चय
232.                        युद्ध करने का निश्चय करके
233.                        राष्ट्रिय संस्कृत संस्थान
234.                        योऽनूचानः स नो महान्
236.                        भारतीय प्रशासनिक सेवा अकादमी
237.                        योगः कर्मसु कौशलं
238.                        कर्मों में कौशल ही योग है।
239.                        भारतीय जीवन बीमा निगम
240.                        योगक्षेमं वहाम्यहम्
241.                        मैं योग-क्षेम का वहन करता हूँ।
242.                        संत जेवियर स्कूल बोकारो
243.                        रूपान्तरीकरणीय
245.                        भारतीय तट रक्षक
246.                        वयम् रक्षामः
247.                        हम रक्षा करते हैं।
248.                        सेना शिक्षा कोर
249.                        विद्यैव बलम्
250.                        विद्या ही बल है।
251.                        जय नारायण व्यास विश्वविद्यालय
252.                        विद्या शक्तिः समस्तानां शक्तिः
253.                        विद्या की शक्ति सबकी शक्ति है।
254.                        सेना राजपूताना राजफल
255.                        वीरभोग्या वसुन्धरा
256.                        धरती का भोग वीर ही करते हैं।
257.                        नौसेना
258.                        शं नो वरुणः
260.                        मुम्बई विश्विद्यालय
261.                        शीलवृतफला विद्या
263.                        श्रम मंत्रालय
264.                        श्रम एव जयते
265.                        श्रम ही विजयी होता है।
266.                        श्री सत्य सांई विश्वविद्यालय
267.                        सत्यं वद् धर्मं चर
268.                        सत्य बोलो, धर्ममार्ग पर चलो
269.                        दूरदर्शन
270.                        सत्यं शिवम् सुन्दरम
271.                        सत्य, कल्याणप्रद और सुन्दर।
272.                        भारत सरकार
273.                        सत्यमेव जयते
274.                        सत्य की ही जीत होती है।
275.                        आचार्य नागार्जुन विश्वविद्यालय
276.                        सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्
277.                        सत्ये में सबकुछ प्रतिष्ठित है।
278.                        मुंबई पुलिस
279.                        सद्रक्षणाय खलनिग्रहणाय
280.                        सच्चे लोगों की रक्षा के लिए, दुष्ट लोगों पर नियन्त्रण के लिए
281.                        आल इंडिया रेडियो
282.                        सर्वजन हिताय सर्वजनसुखाय‌
283.                        सबके हित के लिये, सबके सुख के लिये।
284.                        सेना इंजीनियर रेजिमेन्ट
285.                        सर्वत्र
286.                        हर जगह
287.                        सेना राजपूत बटालियन
288.                        सर्वत्र विजये
289.                        हर जगह जीत हो।
290.                        सेना ग्रेनेडियर रेजिमेन्ट
291.                        सर्वदा शक्तिशालिं
293.                        गोवा राज्य
294.                        सर्वे भद्राणि पश्यन्तु मा कश्चिद् दुःखभाग्भवेत्
295.                        सभी मंगलमय घटनाओं के साक्षी बनें और किसी को भी दुःख का भागी न बनना पड़े।
296.                        थल सेना
297.                        सेवा अस्माकं धर्मः

298.                        सेवा हमारा धर्म है।
300.                        हव्याभिर्भगः सवितुर्वरेण्यं
302.                        श्रीमद्द्यानन्द वेदार्ष महाविद्यालय गुरुकुल नई दिल्ली
303.                        पावका नः सरस्वती
304.                        सरस्वती हमें पवित्र करने वाली हैं।

305.                        विश्व हिन्दू परिषद
306.                        'धर्मो रक्षति रक्षितः

307.                        (धर्म की) रक्षा की जाय तो धर्म (भी) रक्षा करता है

Comments

Popular posts from this blog

ideology and theories off mass commnuction unit-4.4

media effect Hypodermic Needle Theory of Communication Hypodermic Needle Theory, also known as Magic Bullet Theory (hypodermic syringe model or transmission-belt model) was promulgated by Harold Lasswell in 1920s. It was written in the book “Propaganda Technique” in the World War. The theory is a  linear model of communication  and talks about media’s power on audience. The message, in this theory, is said to be like a magic bullet which enters the minds of audience and injects a particular message. The theory explains how media controls what the audience views and listens to and the effects, which can be immediate or later in future. The words bullet and needle are used to show the powerlessness of the audience as media impacts public opinion and behavior change. The theory was also influenced by media behaviorism of 1930s. The “Magic Bullet” theory graphically assumes that the media’s message is a bullet fired from the ...

MS Excel क्या है? MS PowerPoint क्या है? in Hindi unit-4

MS Excel क्या है ? MS Excel in Hindi MS Excel क्या है ? Hello दोस्तों , MS Excel के बारे में तो आपने सुना ही होगा जिसे Excel भी कहा जाता है यह एक बहुत ही पोपुलर सॉफ्टवेयर है जो MS office पैकेज में आता है इसका इस्तेमाल spreadsheet बनाने के लिए किया जाता है. MS Excel की मदद से हम बहुत सारे काम कर सकते हैं अगर आपको उनके बारे में जानना है तो इस पोस्ट को आगे तक पड़ते रहिये क्यूंकि इसमें हम इसी बारे में बात करेंगे की  MS Excel क्या है ? इसको क्यूँ और कैसे इस्तेमाल किया जाता   है तो बिना समय गवाए आइये आगे बड़ते हैं. MS Excel क्या है ? MS Excel in Hindi MS Excel यानी Microsoft Excel Microsoft ( माइक्रोसॉफ्ट) कंपनी द्वारा बनाया गया एक सॉफ्टवेयर है. जो   MS office   यानी माइक्रोसॉफ्ट ऑफिस के साथ आता है. MS Excel  spreadsheet ( स्प्रेडशीट)   बनाने के लिए   उपयोग किया जाने वाला   सॉफ्टवेयर   है. इस सॉफ्टवेयर का इस्तेमाल Spreadsheet, worksheet और टेबल्स   बनाने के लिए किया जाता है. इसमें र...

Complete List of Newspapers and Journals during British India

Complete List of Newspapers and Journals during British India Name of the Paper/Journal Year and Place from which Published Name of the Founder/Editor Bengal Gazette 1780, Calcutta James Augustus Hickey  India Gazette 1787, Calcutta Henry Loius Vivian Derozio was associated with it. Bengal Gazette (First Bengali Newspaper) 1818, Calcutta Harishchandra Ray Sambad Kaumudi  (weekly in Bengali) 1821 Raja Ram Mohan Roy  Mirat-ul Akbar  (First journal in Persian) 1822, Calcutta Raja Ram Mohan Roy  Banga-Duta  ( A weekly in four languages- English, Bengali, Persian, Hindi) 1822, Calcutta Raja Ram Mohan Roy and Dwarkanath Tagore Bombay Times (from 1861 onwards, The Times of India) 1838, Bombay Robert Knight and Thomas Bennett Rast Goftar  (A Gujarati fortnightly) 1851 Dadabhai Naoroji Hindu Patriot 1853, Calcutta Girishchandra Ghosh Somprakasha 1858, Calcutta Dwarkanath ...